Macedonian

Шоле Волпе

Translated by Nikola Madzirov

 

СВЕТОТ ОДГЛЕДУВА SИДОВИ ОД ТРНИНКИ

Високи, корави и бодликави.
Обиди се да преминеш од другата страна
и ризикувај со дивите трња.

Ние што млади го напуштивме домот,
деца кои преминуваа граници и беа распарани
од неговите илјада назабени јазици,
во што се претворивме?

Ние што носиме лузни што цутат ли цутат
под заздравените кожи,
каде одиме?

Се прашувам себеси
дали домот е моjот дух?

Дали ја носи мојата долна облека
уредно здиплена во старинскиот орман
со фиоки, што го купив пред дваесет години?
Или вгнезден во мојата блуза којашто виси
на метална закачалка што мислев да ја тргнам?
Дали е изгубен меѓу редовите во книгите
подредени на рафтот по азбучен ред на јазикот
на кој не сум родена? Или овде на работ
од овој поткршен филџан оставен
од љубовникот што одамна беше заминал?

Зошто нѐ нарекуваат туѓинци,
чиниш доаѓаме од други планети?

Носам семиња во мојата уста, ќе засадам
куркума, кардамон и мали
мирисливи краставички во оваа градина,
ќе ги поливам со дожд исцеден
од песните на баба ми.
Тие ќе растат, знам, наспроти
овие ѕидови од трнинки. Тие се магични.
Можат да се пробијат низ сѐ и сешто,
целосни.

Го напуштив домот кога бев тринаесет.
Не живеев доволно за да знам како
да не љубам.
Дом ми беше Каспиското Езеро, преполните пазари,
мирисот на ќебапи и ориз, петочните
ручеци, излети покрај планинските потоци.
Никогаш не помислував дека ќе заминам.

Но, тие рекоа врати се
и ќе умреш.

Егзилот е куфер полн значења. Наполнив
стотици тетратки со чкртаници.
Кога сум готова ги фрлам во оган
и почнувам одново да пишувам; овој пат
тетовирајќи ги зборовите на моето чело.
Овој пат, пишувам само за да не заборавам.

Самозадоволството е заразно
како општа настинка.
Пливам наспроти текот за да ги положам моите пурпурни јајца.

Духовите посочуваат и заминуваат,
но јас ѝ пишувам разгледници само на иднината.
Што е пресаденото дрво
ако не временско суштество
што го посвоило посвојувањето?

Велат храни се од оваа земја,
но гледај како моите плодови висат во спирали
и мирисаат на стари тетратки и чипки.

Можеби само во прогонство таквите духови доаѓаат.
Плачат и завиваат пред вратата од замокот
каде што седам на работ од бездната.
Но дури и ова е илузија.

 

СЕКОЈ ДЕН

таа се буди и нешто е променето.
Папагалот во кафезот престана да зборува англиски.
колоната мравки го прескокна сирупот.
Тревникот се предомисли
и сега е навален налево.

Радиото стана опера, а бананите
смекнаа за јаготките.
Воздухот, саботиран од светлината, сега се движи
од витрините за порцелански садови кон фиоката
за ножеви и прозорецот на покривот пропушта лисја.

Гавраните ги натопија опашките во бела боја,
дебелиот џуџест јарец се вљуби во којотот,
a љубовта стана толку црвена, што дрвјата ги наведнаа
лиснатите глави, искашлувајќи крв.

 

ЗЕЛЕНИЛОТО НА ИРАН

Нема поаѓања овде.
Во Техеран излезот и влезот се затворени,
отворите долу и горе, се запушени.

Сепак, колку е зелено зеленилото на нејзиното небо.
Облаците го искрвавуваат зеленилото,
зелена е реката, полињата со ориз,
мовта што расте
на камењата од планината Алборз.

Земјата го раѓа ова зелено
што мравките го пренесуваат низ
пукнатините на Евините ѕидови.
Птиците серат зелено
врз турбаните на брадестите мажи.

Зелено е зеленилото на оваа земја,
парковите послани со тополи,
мастилото од писмата на љубовниците
кои се држат за раце во темните сокаци
каде што зелени се боите на очите,
мирисот на избришаната прав.

Зелени се листовите на гераниумите
до прозорците, и корењата
на розите низ дворовите,
и бојата на барите
населени со риби со зелени
крлушки, и жаби кои им ги пеат
соновите на зеленилото на ноќта.

 
ЖОЛТО ЗА СИНО

Му понудувам на секој дух
што ми доаѓа в кревет
по една цигара,

ја каталогизирам секоја невистина
што сум ја кажала,
одложувам сѐ
што е итно,

најмувам оплакувачи во случај
да скокнам, ги поливам
свенатите цвеќиња по
ѕидовите во спалната соба.

Нема мир
во трпението,
нема немир
во движењето.

Не можеш да го замениш жолтото
за сино,
а на придавките им се смачува
oд бракот
со именките.

Сакам да бидам Да-Да-Да,
да кажам НЕ
опточено со да,
да исцртувам хоризонти
преку хоризонтите,

зашто знам
реката никогаш не запира
да се милува самата себе
на пат кон морето

и цигарите не го
убиваат она што е веќе
мртво.

 

МОРНИЦИ

На работ од креветот,
таа бездна на осамата,
сонот ja повлекува својaта милост.

Тој го притиска своето ребро до нејзиниот задник,
неговите врели раце ѝ ги љубат градите,
вдлабнатината над половините,
нејзината клучна коска,

jа бакнува зад вратот,
jа зарива главата во нејзината коса како човек
што ги видел темните сеништа на маглата.

Таа сака да ја згази
оваа болка, да му ги даде
лавовите од нејзиното грло,
лебедите од нејзините препони,
волците од бедрата,

но нејзината кожа извикува не, коските
не сакаат да се помрднат, нејзиниот јазик одбива.

Кога тој се се повлекува, студен воздух поминува,
буди морници што ги смрзнуваат
и ги претвораат нивните животи во
илјадници неповратни парчиња стакло.

Galician

Poems by Sholeh Wolpé

Translated by Estíbaliz Espinoza

 

O mundo fai medrar muros de abruñeiro

Altos, tesos e espiñentos.
Tratade de chegar ao outro lado
e arríscádevos aos espiños bravos.

Nós, que deixamos a casa na adolescencia,
nenos que cruzamos límites e as súas mil
linguas dentadas esgazáronnos,
en que nos convertemos?

Nós que portamos feridas que florecen e florecen
baixo peles cicatrizadas,
onde é que imos?

Pregúntome
é o lar o meu espírito?

Ponse a miña roupa interior
dobrada con esmero no antigo arcón
con gabetas que mercara hai vinte anos?
Ou aniña na miña blusa que colga
desa percha de arame que quero desbotar?
Vai perdida entre os versos dos libros
ordenados alfabeticamente nunha lingua
que non é a miña? Ou aquí no bordo
desta cunca esportelada
dun amante que onde vai que marchou?

Por que nos chaman alien,
como se viñesemos doutros planetas?

Levo sementes na boca, planto
cúrcuma, cardamomo e pequenos
cogombros aromáticos neste xardín,
régoos coa chuvia que estrullo
das cancións da miña avoa.
Han medrar, seino, contra
eses muros de abruñeiro. Son máxicas.
Son quen de atravesalo todo,
sen esgazaren.

Marchei de casa aos trece.
Non vivira abondo para saber como
non amar.

A casa era o Mar Caspio, os bulideiros bazares,
o aroma do kebab e o arroz, comidas dos venres,
picnics xunta regatos de montaña.
Non tiña intención ningunha de marchar.

Pero dixéronme ti volve
e morrerás.

O exilio é unha maleta chea de significados. Inzo
centos de cadernos con garabatos.
E unha vez acabo bótoos no lume
e comezo escribir de novo; desta vez
tatuándome as verbas na fronte.
Desta vez, escribindo só para non esquecer.

A autocompracencia é contaxiosa
coma o catarro común.
Nado contracorrente para deitar as miñas ovas violetas.

Os espíritos mandan e os espíritos marchan,
pero eu escribo postais só para o futuro.
Que é unha árbore transplantada
máis que un ser de tempo
que se adaptou á adopción?

Dinme tira proveito desta terra,
pero mirade: os meus froitos penduran en espiral
e recenden a vellos cadernos e encaixes.

Se cadra é só no exilio a onde os espíritos chegan.
Choran e xemen nas portas do templo
alí onde me sento no bordo do abismo.
Pero mesmo isto é unha ilusión.
 
Cada día

ela érguese e algo mudou.
O loro na gaiola xa non fala inglés.
A fila de formigas esquivou o xarope.
O céspede cambiou de opinión
e agora inclina á esquerda.

A radio volveuse ópera, e os plátanos
fanlle as beiras aos amorodos.
O aire, sabotado de luz, agora enfía
dende o chineiro á gabeta
dos coitelos, e das lumieiras gotean follas.

Os corvos mollaron as coliñas en pintura branca,
a cabra anana namorou dun coiote,
e o amor, o amor avermellou tanto que as árbores dobran
as vizosas copas, tusindo sangue.

 
O verde de Irán

Non hai saídas aquí.
En Teherán por dentro e por fóra van pechas,
por riba e por baixo, enluxadas.

Así e todo, que verde é o verde dese ceo.
As nubes sangran este verde,
verdean o río, campos de arroz,
o musgo a medrar
nas penas das montañas de Alborz.

A terra dá a luz este verde
que as formigas acarretan polas
fendas dos muros do cárcere de Evin.
Os paxaros cagan verde
nos turbantes dos homes con barba.

Verde é o verde desta terra,
as ringleiras de álamos nos parques,
verde a tinta das cartas dos amantes
da man por calellos escuros
alí onde verde é a cor dos ollos,
o cheiro do po recén varrido.

Verdes as orellas dos xeranios
nos balcóns, e os pés
das rosas nas hortiñas,
e a cor dos estanques
poboados con peixes de escamas verdes
e ras que lle cantan
á noite soños en verde.
O amarelo ao azul

Ofrézolle a cada espírito
que se achega á miña cama
un pito,

catalogo cada trola
que contei,
pospoño todo asunto
urxente,

contrato carpideiras por se me dá
por saltar, rego
as flores murchas
das paredes do meu cuarto.

Non che hai calma
na paciencia,
nin inquedanza
no movemento.

Non podes impoñerlle o amarelo
ao azul,
e os adxectivos van fartos
de estar casados
cos nomes.

Quero poñerme Da-Da-Da
dicir NON
cunhas ghotas de si,
pintar horizontes
sobre os horizontes,

porque sei
que un río xamais deixa
de aloumiñarse
cara ao mar,

e os pitos non matan
a quen vai xa
morto.

O calafrío

No bordo da cama,
ese cavorco de soidades,
o soño retén o seu encanto.

El cínxese a ela por detrás,
as súas mornas mans acariciándolle os peitos,
a curva do seu van,
os ósos en arco dos seus ombros,

béixalle a caluga,
mergulla a cabeza nos seus cabelos como un home
que tivese visto as escuras estadeas da néboa.

Ela quere esmagar
esta dor, darlle
os leóns da súa gorxa,
os cisnes das coxas,
esas lobas súas das cadeiras

pero a súa pel berra non, os ósos
nin se inmutan e a lingua refúgao.

Cando el se aparta, un vento glacial interponse
esperta un calafrío que aterece
e trinza as súas vidas en
mil lascas irrecuperables.
 
Cantáronme a este mundo

Cheguei a este mundo na mesma cama
na que logo durmiría de nena.
A miña tía, comadroa, grandes ollos castaños,
cicatriz coa forma do sol na fazula,
sentouse ás portas do ventre de mamá
e cantoume a este mundo:

Biyakoo-choo-loo, Beeya a-zizam
InjahkhayliGhashangeh, BeeyaBeeya
Beeyakoo-choo-loo, Beeya a-zizam
Noor ast o avaz, eshgh o mah
BeeyaBeeya
Ghal-bemoonshokoo-fehkar-dehbarayehtu
Tooleshnadeh
BeeyaBeeyaBeeyaBeeyaBeeyaBeeya

Vén, meniña, vén cariño.
Isto é marabilloso, vén, vén.
Vén, meniña, vén cariño
Temos cancións, luz, unha lúa riquiña e amor
vén, vén
Aquí andamos cos corazóns en flor para recibirte.
Non tardes, anda,
vén, vénvénvénvénvénvén.

Tal foi a canción que seguín para vir a este mundo.
Hoxe, pálida pola idade e o cancro,
a miña tía despregou as súas ás de zafiro.
Séntome na súa cama, fágolle prometerme
que virá por min cando sexa a miña hora,
para cantarme á outra vida
coa mesma canción.

 

Védeos vir

Velaquí están os polbos da guerra
tentáculos a empuñaren armas, misís
libros sagrados e rechamantes bandeiras.

Non cargues a pluma coa súa tinta.
Escribe coas unllas, rabuña
a luz sobre estes días en tebras.

Japanese

Poems by Sholeh Wolpé

Translated by Yosuhiro Yotsumoto

 

 

この世界はリンボクの壁を生やす(The World Grows Blackthorn Walls)

 

高く、堅く、棘だらけだ

向こう側へ通り抜けようとすれば

凶暴な棘にやられる

 

私達、10代にして故郷から立ち去り、

国境を越えてその舌の縁の無数のぎざぎざに

切り裂かれた子供たち

私達は一体何者になったのか?

 

私達、癒えた筈の皮膚の下で繰り返し

傷の花を咲かせながら

私達は一体どこへゆくのか?

 

私は自問する

故郷とは亡霊なのだろうか?

 

亡霊は着ているのか

二十年前に買ったアンティークの箪笥の

抽斗のなかにきっちりと畳んである私の下着を?

それとも巣くっているのか いつか捨てようと思ったまま

捨てそびれていたワイヤーハンガーから吊るされた私のブラウスの中に?

亡霊は迷子になってしまったのか

私の母語ではない言語のアルファベット順に並べられた

本の行間で? それともまだここにいるのか

とうの昔に出て行った彼氏が置き残したカップの

欠けた縁の唇の上に?

 

彼等は何故私たちのことをエイリアンと呼ぶのだろう

まるで私たちが異星人であるかのように?

 

私は口に種子を含んで運ぶ この庭に

ターメリック、カルダモン、そして小ぶりの

甘く香るキュウリを植え

祖母の歌から搾り取った雨水を注ぎかける

それらは伸びてゆくだろう、私には分かっている、この

リンボクの壁を目指して それらには魔力が宿っているだろう

どんなものでも通り抜けてみせるだろう、

無傷のままで

 

私は十三才で故郷を離れた

まだ幼かったので

愛さないでいられなかった

故郷とはカスピ海であり、バザールの喧噪であり、

ケバブとご飯のいい匂いであり、金曜日の

昼食であり、山の清水のほとりのピクニックだった

ずっと離れたままになるなんて思ってもいなかった

 

だが彼らは私たちに云った

戻ってきたら、殺すと

 

亡命とはぎっしり意味のつまったスーツケースだ。私は

ノート百冊にぎっしりと書き込みをする。

書き終わったら火にくべて

また書き始める 今度は

額に文字を刺青して

今度はただ忘れずにいるためだけに

 

自己満足は伝染りやすい

風邪みたいに

私は川上まで泳いで行って紫色の卵を産み付ける

 

魂はせかしたて魂は歩み去る

でも私が絵葉書を出すのは未来に向かってだけ

移植された木とは

時間そのものを生きる物にほかならない

受け入れられることに適応しながら

 

彼等はこの土地から養分を吸い上げろと云う

けれども私の果実は螺旋に成って

古い手帳とレエスの匂いを放っている

 

もしかしたら、魂に辿り着ける先は亡命でしかあり得ないのだ

私が奈落の縁に座っている時

魂は寺院の門の前で泣き喚いている

だがそれすら幻想なのだ

 

 

日々(Each Day)

 

目を覚ますと何かが違う

籠の九官鳥はもう英語を話そうとしない

蟻の行列はシロップを迂回してゆく

芝生は気を変えたのか

いまや左側に傾いている

 

ラジオはオペラと化し、バナナは

イチゴにめろめろだ。

空気は、光に唆されて、食器棚から

ナイフ用引出しへと軌道修正

空からは陽の代わりに葉っぱが降り注いでくる

 

カラスたちは尾羽を白いペンキに浸し

ぽっちゃり太ったヤギはコヨーテに恋をする

愛は赤くなりすぎて、木々は葉に覆われた頭を垂れて

喀血している

 

 

イランのみどり (The Green of Iran)

 

ここからの出発はなし。

テヘランは出るのも入るのも閉鎖、

下も上も染められて。

 

なのにその空のみどりはなんというみどりだろう。

雲はこのみどりの血を垂れ流す、

川のみどり、田んぼ、

アルボルズ山脈の岩肌に

生える苔。

 

地面から産まれたこのみどりを

蟻の行列がエヴェン刑務所の壁の隙間へと

運び込んでゆく。

鳥までがみどりの糞を落とす

髭の男たちのターバンの上に。

 

みどりはこの土地のあのみどり、

ポプラ並木の公園、

暗い路地で手をつなぐ

恋人たちの手紙のインクのみどり、

その瞳のみどり、

打ち水に清められた埃のにおい。

 

みどりは窓際に置かれた

ゼラニウムの耳、裏庭に咲く

薔薇の足元、

そして池の色、そこに棲んでいる

みどりの鱗の魚と、みどりの夢の夜に向かって

歌いかける蛙たち。

 

 

黄色から青へ  (Yellow to Blue)

 

私のベッドにやってくる

亡霊みんなに

タバコをあげる、

 

私がついたすべての嘘の

カタログを作り、

急を要することはなにもかも

延期する、

 

飛び降りたときのために

予め泣き女を雇い、寝室の

壁紙のなかで萎れた花に

水をやる。

 

我慢したからといって

落ち着いているわけではないし、

動き回っていても

落ち着きがないわけではない。

 

青に

黄色を押し付けることはできない、

そして形容詞は

名詞との結婚生活に

もううんざり。

 

らあらあらあって喚いてみたい、

一滴のイエスを垂らした

ノーを告げたい、

水平線に重ねて

水平線を描きたい、

 

なぜなら私は知っているから

川は決して立ち止まらず

自らを海に向かって

撫ぜ続けると、

 

それにもう死んでいるものは

いくらタバコを吸ったって

殺されはしないから。

殺すことはないから。

 

 

悪寒 (The Chill)

 

ベッドの端っこ

孤独の崖っぷちで

眠りはその恩寵を留保する。

 

男の腰が女の尻に押し付けられる

男の熱い手が女の乳房を

腰の後ろのくぼみを

肩の骨の湾曲を愛撫している、

 

首の後ろにキスをして

髪の毛に顔を埋める、霧の

暗い幽霊を見てしまった男のように。

 

女は踏みつけたい

この痛みを、男に与えてやりたい

自分の喉のライオンを

自分の腰の白鳥を

自分の尻の狼たちを。

 

けれども女の膚がだめと叫ぶ、女の骨は

動かない、舌は拒んだまま。

 

男が身を引き剥がすと、冷たい空気が

悪寒を呼び、ふたりの生を

取り戻しのつかない千のかけらに

引き千切り、凍りつかせる。

 

 

 

Hebrew

Poems by Sholeh Wolpé

Translated by Tal Nitzan

שולה וולפה

תרגום: טל ניצן

Hebrew_Wolpe_Tal Nitzan 

העולם מגדל כותלי אטד

.גבוהים, נוקשים, קוצניים
נסו לעבור לצד השני
.ותסתכנו בקוצי פרא

,אנחנו שעזבנו את הבית בנעורינו
ילדים שחצו גבולות ושוסעו
,באלף לשונותיהם המשוננות
?למי נהפכנו

אנחנו הנושאים צלקות הפורחות ופורחות
,מתחת לעור שהחלים
?לאן אנו הולכים

אני תוהה
?האם הבית הוא נשמתי

האם הוא לובש את תחתוניי
המקופלים בקפידה בשידת המגירות העתיקה
?שקניתי לפני עשרים שנה
או מקנן בחולצה התלויה
?על קולב מתכת שהתכוונתי לזרוק
אבוד בין שורות הספרים
הניצבים בסדר אלפביתי בשפה
שאינה שפת אמי? או כאן על שולי
ספל שחוק שהשאיר אחריו
?מאהב שהסתלק מזמן

מדוע הם קוראים לנו זרים
?כאילו באנו מכוכב אחר

אני נושאת זרעים בפי, שותלת
כורכום, הל, ומלפפונים זעירים
,ריחניים בגן הזה
משקה אותם בגשם שאני סוחטת
.משירי סבתי
הם יצמחו, אני יודעת, שעונים
.על כותלי האטד הללו. הם קסם
,הם יכולים להבקיע כל דבר
.מבלי להידקר

.בת שלוש-עשרה עזבתי את הבית
לא חייתי דיי לדעת כיצד
.לא לאהוב
,הבית היה הים הכספי, השווקים ההומים
ניחוח הקבב והאורז, ארוחות
.צהריים של יום שישי, פיקניקים לצד מעיינות הרים
. מעולם לא התכוונתי לא לחזור

אבל הם אמרו אם תחזרי
.תמותי

גלות היא מזוודה מלאה כוונות. אני ממלאה
.מאות מחברות בשרבוטים
וכשאני מסיימת אני משליכה אותן אל האש
ומתחילה לכתוב מחדש, הפעם
.מקעקעת את המילים על מצחי
.הפעם, כותבת רק כדי שלא לשכוח

,ההשלמה מדבקת
.כמו הצטננות
.אני שוחה במעלה הזרם להטיל את ביצי הסגולות

,נשמות באות, מעוררות והולכות
.אבל אני כותבת גלויות רק לעתיד
מהו עץ שנשתל מחדש
אלא בינתיים
שהסתגל להסתגלות

,הם אומרים הפיקי לך מחיה מן הארץ הזאת
אבל ראו איך פירותי מסתלסלים
.ומדיפים ריח תחרה ומחברות ישנות

.אולי רק בגלות באות הנשמות
הן מתייפחות ומקוננות בפתח המקדש
.שם אני יושבת על סף התהום
.אבל אפילו זו אשליה

כל יום

.היא מתעוררת ומשהו השתנה
.התוכי בכלוב חדל לדבר אנגלית
.טור הנמלים דילג על הסירופ
הדשא שינה את דעתו
.והוא נוטה שמאלה

הרדיו נרעד מאופרה, והבננות
.התרככו למען התותים
האוויר, חבול מאור, זורם כעת
מארון כלי החרסינה אל מגירת
.הסכינים, ומחלונות התקרה מטפטפים עלים

,העורבים טבלו זנב בצבע לבן
,העז הגמדית השמנה מאוהבת בזאב ערבות
והאהבה האדימה כל כך עד שהעצים
.כופפו את ראשיהם המלבלבים וירקו דם

.אחר השיר הזה עקבתי אל העולם
,היום, לאחר שהצהיבו משנים ומסרטן
.כנפי הספיר של דודתי פרושות
אני יושבת לצד מיטתה ומבקשת שתבטיח
שבבוא יומי תבוא לקחת אותי
אל החיים האחרים
.באותו השיר

ירוק איראן

.אין יציאה מכאן
הכניסות והיציאות בטהראן
.סגורות ומסוגרות, מוכתמות

.ואף על פי כן כמה ירוק ירוק שמיה
,העננים שותתים ירוק
,ירוק הנהר, שדות האורז
האזוב הצומח
.על סלעי הר אלבורז

האדמה יולדת את הירוק הזה
שהנמלים נושאות דרך הבקיעים
בכתליו של כלא אווין. EVIN
לשלשת הציפורים ירוקה
.על טורבנים של גברים מזוקנים

,ירוק הוא ירוק הארץ הזאת
,הצפצפות המקיפות את הגנים
ירוק הדיו במכתבי האוהבים
האוחזים ידיים בסמטאות חשוכות
,שם ירוק צבע העיניים
.ריח האבק המוברש

ירוקות אוזני הגרניום
על אדני חלונות, ורגלי
,הוורדים בחצרות אחוריות
וצבע האגמים
המלאים דגים ירוקי
קשקשי, וצפרדעים שרות
.ללילה חלומות ירוק

צהוב לכחול

לכל רוח רפאים
שבאה למיטתי אני מציעה
,סיגריה

אני עורכת רשימה של כל אי-אמת
,שאמרתי
דוחה את כל
,הדברים הדחופים

שוכרת מקוננות למקרה
שאקפוץ, משקה
את הפרחים הנבולים על
.קירות חדרי

אין שלווה
,בסבלנות
אין אי-מנוח
.בתנועה

אי-אפשר לצרף צהוב
לכחול
ולשמות התואר נמאס
מנישואיהם לשמות העצם.
,אני רוצה להגות? דה-דה-דה
לומר לא
,שזור בכן
לצייר אופקים
,על אופקים

כי אני יודעת
שנהר לעולם לא חדל
לחתור עצמו
,אל הים

וסיגריות אינן
הורגות את מה שכבר
מת.

הצינה

,על קצה המיטה
,סף-תהום הבדידות
.השינה מונעת חסדה

,הוא מצמיד חלציו לאחוריה
,ידיו החמות אוהבות את שדיה
,את שקע מותנה
,את עצמות כתפה המתעגלות

,הוא נושק לעורפה
כובש ראשה בשיערה כמי
.שראה את רוחות הרפאים החשוכות בערפל

,היא רוצה לרמוס את הכאב הזה
,לתת לו את האריות שבגרונה
,הברבורים שבערוותה
,הזאבים האלה שבירכיה

אבל עורה צועק לא, עצמותיה
.אינן זזות, לשונה מסרבת

כשהוא ניתק ממנה, אוויר קר מתערבל
ומעיר צינה שמקפיאה
ומרסקת את חייהם
.לאלף רסיסים ללא תקנה

Je Suis Neda

neda-in-new-york

Je suis Neda

Laisse la balle du Basiji dans mon ceour,
tombe en prière dans mon sang,
et apaise-toi, père
— je se suis pas morte.

Plus lumière que masse,
je coule à travers toi,
respire avec tes yeux,
te représente, sur les toits,
dans les rues, je marche avec toi
dans les villes et les villages de notre pays
en criant à travers toi, avec toi.
je suis Neda— tonnerre sur ta langue.

— Sholeh Wolpé

(Translated by Hélène Cardona)

On June 20th, 2009, Neda Agha-Soltan, a 26 year old Iranian woman and a student of philosophy who was attending a demonstration in Tehran protesting the vote-count fraud in the reelection of President Mahmoud Ahmadinejad, was aimed at and shot in the heart by a Basiji hiding on the rooftop of a civilian house. In the jittery cell phone video of a bystander who captured her murder, we hear her father wailing her name, begging her to stay, not to leave, as blood gushes from her chest and streams out of her mouth. The name Neda in Persian means “The call.”

CZECH

Poem by Sholeh Wolpé
Translated from English to Czech by Radek Hasalík

sholehwolpe

Sholeh Wolpé (photo by Ken Pivak)

Ze světa rostou trnkové stěny

 

Vysoké, tuhé a ostnaté.

Zkus se dostat na druhou stranu

a riskuj divoké trní.

 

My, kteří jsme opustili domov v mládí,

dětství, které překročilo hranice a rozpoltilo se

tisíci zubatými jazyky,

kým jsme se stali?

 

My, kteří máme jizvy, které kvetou a kvetou

pod zahojenou kůží,

kam jdeme?

 

Ptám se sebe sama

je domov mým přízrakem?

 

Nosí mé spodní prádlo

úhledně složené v mé starobylé hrudi

zásuvek koupených před dvaceti lety?

Nebo hnízdo v mé blůze visící

z kovového ramínka, jež jsem chtěla vyhodit?

Je ztracen mezi řádky knih

uložených abecedně v jazyce

do něhož jsem se nezrodila? Nebo tady na okraji

toho oprýskaného poháru nechaného vzadu

dávno odešlým milencem?

 

Proč nám říkají cizinec,

jako bychom přišli z jiných planet?

 

Nesu semena v mých ústech, rostlinu

kurkumu, kardamom a mrňavé

aromatické okurky v této zahradě,

vodu s deštěm jim ždímám

z mých babiččiných písní.

Porostou, vím, proti

těmto trnkovým stěnám. Jsou kouzelné.

Mohou se prodrat něčím,

neprořezaným.

 

Opustila jsem domov ve třinácti.

Nežila jsem dost na to, abych věděla

jak nemilovat.

Domov byl Kaspické moře, rušné bazary,

aroma kebabu a rýže, páteční

obědy, pikniky v horských bystřinách.

Nikdy jsem neměla v úmyslu zůstat pryč.

 

Ale řekli přijď zpátky

a zemřeš.

 

Exil je kufr plný významů. Naplním

sto notesů čmáranicemi.

A když jsem vyřízená, hodím je do ohně

a začnu psát znovu; tentokrát

tetováním slov na mém čele.

Tentokrát, psaní pouze abych nezapomněla.

 

Lhostejnost je nakažlivá

jako společný chlad.

Plavu proti proudu, abych nakladla purpurová vajíčka.

 

Duchové naléhají a duchové jdou,

ale já píši pohlednice pouze do budoucnosti.

Co je přemístěný strom

než čas bytí

uzpůsobený k osvojení?

 

Říkají čerpej výživu této země,

ale podívej, jak mé plody visí ve spirálách

a voní starým notesem a krajkou.

 

Snad pouze v exilu duchové přicházejí.

Pláčou a bědují ve vratech chrámu

kde sedím na okraji rokle.

Ale i toto je klam.

 

copyright Sholeh Wolpé  2015

中国 Chinese

For More information:  http://www.weibo.com/1845652487/BmuoP18M8#_rnd1411235710667 

Sholeh Wolpe at Beijing International Poetry Festival

 

 

 

 

[伊朗-美国] 修蕾·沃尔普 Sholeh Wolpe诗选

 

明迪译

 

 

 

外来者The Outsider
我知道做外来人是什么滋味,“外国营”。

当文字仅仅是音乐

我知道英语怎么发音。

当你不是美国人,英国人,法国人,

我知道你怎样感觉。
称他们

——“美利坚营,英格兰营,法兰西营”,

看他们
视我为外星人,移民,“伊朗营”。

但我在此地很久了。
他们可能叫我美国人,
连同美国丈夫
美国孩子……

但记住——我不属于任何地方。
我说任何一种语言,都有口音。

*引号内原为波斯语(译注)

 

 

 

德黑兰高空 High Above Tehran

 

 

我们是流亡者,亡者的孩子

融进土壤,不留痕迹。

 

而我,甚至在一万米之上

看这块土地,也是家,不可分离。但看啦

 

连飞机的影子也在逃离。

 

 

 

保护区 Sanctuary

家是一颗缺席的牙齿。
舌头想找到硬度
却落
空。

 

 

 

埋葬的故事Buried Stories

母亲说埋葬
你的耻辱故事吧
深深埋入肝脏
把它们带进
坟墓。

但负担过重的肝
在受压的大地寂静中

会爆炸,毒害
蚯蚓,水,
土壤,以及朝太阳生长

养育我们孩子的庄稼。

 

 

 

阿扎,悲伤的仪式  

Azza, The Ceremony of Grief
妇女在黑岩石里
她们的身体,捶打胸部,
女孩童在服务,玻璃
器皿,冒热气的褐色的茶
塑料盘托着巴卡拉。

在这里,眼泪如同小溪
打湿了华丽的波斯地毯
庭院里——
她把煤油倒在头顶,划根火柴——
银鱼在小池塘里漫游,浑然不觉,
泪水渗入土壤,寸草不生
只长出苦药的悲哀小枝。

而在院子的另一边,男人们坐在那里
抽水烟管,嗑咸开心果。

那个要把女孩带去当新娘的屠夫
正坐在绣花靠垫上,抚摸他弯曲的灰胡子。

 

 

*阿扎,位于伯利恒的巴勒斯坦难民营。(译注)

 

 

 

是歌声把我接生到这世界          

I Was Sung into This World

(我被唱进这世界)

我在少女时代睡觉的同一张床上

降生到这世界。
我姑姑,助产士,棕色大眼睛,
脸颊上有块太阳形状的伤疤,
她坐在我母亲子宫的门口,
用唱歌把我接到这世界:

来来小不点,来来小亲亲
这里很美,快来快快来
小不点快来,小亲亲快来
我们有歌,有光,有月亮有爱
来吧来吧
心在这里开花,将你接纳
不要耽搁
来来 来来 来来

我跟着这首歌走进这世界。

如今我姑姑芳华已逝,患了癌症,
她的蓝宝石翅膀张开。
我坐在她床边,让她发誓
当轮到我时,过来找我

用同一首歌
把我接到另一个生命里。
*斜体为波斯语(译注)

每一天 Each Day
她醒来,有些事物就变了。
笼子里的鹦鹉停止说英语。
蚂蚁线已跳过了糖浆。
草坪改变了主意
现在朝左倾斜。

电台改播歌剧,香蕉
变软了,像草莓。
空气,被光破坏,此刻正
从瓷器柜,往放刀的抽屉

航行,天窗滴落着叶子。

乌鸦用尾巴蘸白油漆,
肥胖的侏儒山羊爱上了狼,
爱变得这么红,树木弯下
长满叶子的头,咳血。

 

 

 

流亡 Exiles

看这泡沫嘴的海
怎样舔自己的岸,
飞溅,翻卷
愤怒地冲过来重新认领
它的鱼——盘旋于死亡的坦克
拥挤的咖啡馆。

海来了,它涌过来
却不上岸……

如同我们从不抵达
无论我们怎样试图
要把我们的亲人
从饥饿的大胡子蛇神,
以及窗口饥饿的房间,
防声音的面纱下解救出来。

我们的舌头舔带刺的时间岩石,
抽象味道的血沫:
“非正义”,“践踏”,“自由”,
我们的眼睫毛愤怒地抽打,
我们的眼睛声称疼痛……

但如同海一样,我们反复涌来
凶猛地,永不上岸。

 

 

 

我弟弟在加拿大边境

My Brother at the Canadian Border
——给奥米德

我弟弟和他朋友,这些毫无常识的博士们,开着红色马自达去加拿大,他们在边境停下,哨兵俯身向前,问:去哪里啊小男生们?我弟弟眼里看着欢迎来到加拿大的牌子,嘴里说:墨西哥。哨兵眨眨眼,后退几步又向前,说:先生,这里是加拿大边境。我弟弟转身看他朋友,从他手里抢过地图,砸他的光头,大吼:你这蠢蛋白痴,你把地图拿倒了。

审讯室里放满了金属桌椅,轮子尖叫,荧光灯嗡鸣,最后是问题轰炸:种族?
我弟弟语塞,坦白:我真的不知道,我父母从来没说过。桌子后面的女士睁大蓝眼睛,吸口气看我弟弟的橄榄色皮肤,褐色眼睛,金色毛发遮盖他胳膊和腿。那女人消失到塑料隔板后面,然后抱着一本落满灰尘的书,厚如战争与和平,走出来,说:这个会告诉我们你是什么种族。你父亲在哪里生的?她问道,一边把角架眼镜戴上。波斯,他说。你的意思是伊朗—

我朗,你朗,大家都朗,他笑道。你母亲从哪里来?声音冰冷如枪支。土库曼斯坦,他回答。她把一根手指头放在书上图标上方的一个字上,再把另一个指头放在页面最下方的一个字上,把它们联系起来,就像一个疯子数学家弯腰破解一道犯罪题,零乘零再除一。她的手指停在一个字上,宣布:你是白种人

我弟弟向后踉跄,一只手放胸前,眼睛睁得老大,嘴巴呈型,哦上帝啊!这么多年我都不知道。然后对着房间,对着女士和警卫:我是白人。我可以去任何地方,做任何事情。我可以去加拿大,假装是墨西哥。我终于是白人了,你们没有理由把我扣留在此。
 

明迪译Trans by Ming Di

 

Beijing_Wolpe

سيرة شعله ولپی باللغة العربية

 

“فلبكن الشعر أداة التحاور بين الثقافات و الشعوب بعيداً عن الساسة .”

— شعله ولپی

SholehWolpe2013_5_ByBonnieP

photo by Bonnie Perkinson (2013)

شعله ولپی- Sholeh Wolpé شاعرة و كاتبة و محررة و مترجمة أدبية إيرانية المولد أمريكية الجنسية، قضت سنوات مراهقتها ما بين جزيرة ترينيداد )جنوب الكاريبي) و المملكة المتحدة قبل أن تستقر بالولايات المتحدة الأمريكية .
و قد حازت علي جائزة كتاب الغرب الأوسط عام 2013 و جائزة روث لويس للترجمة الأدبية عن الأعمال الايرانية عام 2010 . كما أن لها ثلاثة دواوين شعرية و كتابين مترجمين، فضلاً عن تحريرها لثلاث مختارات أدبية.

وصفت ” مؤسسة الشعر ” بولاية شيكاغو الأمريكية شعر ولپی الحر بتركيزه علي القضايا الثقافية و قضايا العنف و النوع بأسلوب مقتضب غير مرتعش و غير خال من السخرية فى آن واحد. فكثير من قصائدها تستعرض مشاهد العنف بالشرق الأوسط مثلاً، إلا أنها فى كل الأحوال ترفض بحنكة و شجاعة أن تجعل الموت يتفاخر بثمار هذا العنف.

حملت المجموعة الشعرية الأولي ولپی عنوان “ندبة الصالون” و قد أشاد الشاعر الأمريكي بيلي کالينز- Billy Collins بها قائلاً ” تلقي القصائد الضوء علي بعض السمات المشتركة بيننا جميعا كبشر”. فيما وصفها الشاعر و الروائي النيجيري كريس أباني – Chris Abani بقوله ” إنها تجمع بين السياسة و السخرية فى قالب مناويء للحروب و الطغيان و الفقدان لتنقلك الي تجربة معايشة سحر الخيال”.
أما الشاعرة فلسطينية الأصل أمريكية الجنسية ناتالي حندل – Nathalie Handal فقد وصفت مجموعة ولپی الشعرية الثانية
” أسطح منازل طهران” بأنها “جريئة نابضة بالحياة كحدث نادر لكتاب شعر جد هام “.
بينما وصفتها مجلة شيلف اوارنيس – Shelf Awareness اليومية الأمريكية الاليكترونية بأنها ” شاعرة إيرانية أمريكية موهوبة تعمد الي كشف المسافة بين عدة أضداد: فهي تعبر عن المسافة بين الحب وفقد الحب و بين الجمال فى مواجهة الحرب و أشباح الماضي” و قد جاء تعليق المجلة علي آخر مجموعة شعرية لولپی الصادرة عام 2013 تحت عنوان “حفظ الوقت مع الزنابق الزرقاء – Keeping Time With Blue Hyacinths “.
و كما أشرنا سابقاً، فقد فازت ولپی فى 2010 بجائزة لويس روث المرموقة لترجمة الأعمال الأدبية الايرانية لقيامها بترجمة أعمال مختارة لأيقونة الشعر الايراني الشاعرة فروغ فرخزاد – Forugh Farrokhzad . و قد عقبت لجنة التحكيم علي جودة الترجمة بقولها “لقد وجدنا أنفسنا نري قصائد فروغ بعيون جديدة” .

كما أشادت الشاعرة الأمريكية المناصرة للحركات النسائية أليشيا أوسترايكر – Alicia Ostriker بالترجمة ذاتها قائلة ” إن لها من البهاء و القوة ما يجعلك تقف مشدوها مدهوشا” فيما أثني الشاعر و الناقد و الأديب و المترجم الأمريكي المخضرم ويليس بارنستون- Willis Barnstone عليها بقوله “إن لها من الأبهة الملكية و دقة النظم ما يبعث روح فرخزاد من جديد! ”
جدير بالذكر أن القائمين علي البرنامج الدولي لجامعة لوا الأمريكية كلفوا ولپی و محسن عمادي بترجمة قصيدة الشاعر الأمريكي والت ویتمن Walt Whitman – الشهيرة ” أغنية عني- Song of Myself” ، و هي متاحة حالياً علي الموقع الاليكتروني للجامعة و ستصدر قريبا فى نسختها المطبوعة بايران.

و في ذات السياق، حظيت المختارات الشعرية التي قامت ولپی بتحريرها ل60 شاعر أمريكي تحت عنوان “كسر فكي الصمت – Breaking the Jaws of Silence ” باستحسان نقدي كبير؛ حيث وصفها الكاتب الأمريكي روبرت اولين باتلر- Robert Olen Butler قائلاً: ” إنها تتسم بطابع انساني عميق و بهجة جمالية آسرة “.
أما مختارات ولپی المعنونة ” المحظورات: قصائد من المنفيين الايرانيين- The Forbidden: Poems from Iran and Its Exiles ” التي حصلت عنها علي جائزة كتاب الغرب الأوسط عام 2013 فتحوي كثير من ترجماتها الخاصة. و قد خصها الشاعر الأمريكي سام هاميل- Sam Hamil بقوله ” أنها تعكس موهبة تستحق ُجل الاحتفاء ،كونها تعانق آمالنا و تلامس بزخرف ضوئها أعماق روابطنا الانسانية”.
فيما علقت الشاعرة و الموسيقية الأمريكية جوي هارجو – Joy Harjo علي المجموعة ذاتها قائلة : “كما أن أشد الأرواح قسوة لا يمكن أن تصمد أمام براعة مطرب موهوب فأني لأي قلب ألا ينفتح و ينصت طرباً لسماع أهازيج تلك القصائد المرنمة”.

لم يكن مستغرباً إذن أن تحظي النسخة الايرانية من مجلة ” أتلانتا ریوی یو-Atlanta Review ” التي تشرف ولپی علي تحريرها بأعلي مبيعات. كما تقوم ولپی بالمشاركة فى تحرير المجلة الأمريكية الثقافية Los Angeles Review of Books المعنية باستعراض و نقد الأعمال الأدبية الجادة بمشاركة أكادميين و صحفيين متخصصين .

أما حاليا، فتعكف شاعرتنا علي تحرير النسخة الاقليمية ل” اللوح و القلم …مشاهدات أدبية من الشرق الأوسط الحديث ” و هي مختارات أدبية متنوعة كتبت بالفارسية و العربية و التركية و الأردية، قام بتحريرها و التقديم لها الصحفي و الكاتب الأمريكي الايراني ريزا أصلان – Reza Aslan .

ُترجمت أعمال ولپی إلي عدة لغات، كما ُادرجت مقتطفات منها بالعديد من اصدارات المختارات الأمريكية و الدولية للشعر و الأدب. و هي و إن كانت تقيم معظم الوقت بولاية لوس انجلوس فهي لا تدخر جهداً فى المشاركة بالعديد من الفعاليات و البرامج الثقافية الدولية لاسيما ما يتعلق بأنشطة الجامعات الأكاديمية . كما قامت بتدريس الشعر و الترجمة الأدبية ضمن برنامج جامعة ستونكوست الأمريكية لتعد مع غيرها أجيال جديرة بجعل الشعر و الثقافة أداة تحاور بين الشعوب بعيداً عن الساسة علي حد قولها .

مترجم: فيروز جبر

گناه، گلچینی از اشعار فروغ فرخزاد

from: اخبار روز

گناه، گلچینی از اشعار فروغ فرخزاد
انتشار گزیده ای از اشعار فروغ به همت شعله ولپی به زبان انگلیسی

شیما کلباسی

• گناه، گزیده ای از اشعار فروغ فرخزاد اخیراً به همت شعله ولپی شاعر و مترجم توانای ایرانی مقیم آمریکا به زبان انگلیسی برگردانده شده است. این کتاب توسط نشر دانشگاه آرکانزاس به چاپ رسیده است. شعله، گلچین اشعار فروغ را با عکسی از شاعر و شعری به خط او آغاز می کند …

اخبار روز: www.akhbar-rooz.com 
دوشنبه  ۲۴ دی ۱٣٨۶ –  ۱۴ ژانويه ۲۰۰٨

 

گناه، گزیده ای ازاشعارفروغ فرخزاد اخیراً به همت شعله ولپی شاعرومترجم توانای ایرانی مقیم آمریکا به زبان انگلیسی برگردانده شده است. این کتاب توسط نشردانشگاه آرکانزاس به چاپ رسیده است. شعله، گلچین اشعار فروغ را با عکسی از شاعر وشعری به خط او آغاز می کند و سپس تاریخچه کوتاهی اززندگی فروغ را به خوانندگانش معرفی می کند. بخش اول گناه برگرفته از کتاب های اسیر، دیوار وعصیان است، بخش دوم، اشعاری از تولدی دیگر را در بر دارد وبخش پایانی برگردان شعرهایی ازمجموعه ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد است.
فروغ در دیماه هزار و سیصد و سیزده در تهران به دنیا آمد و در خانواده ای نه نفره متشکل از پدری نظامی، مادری خانه دار وچهار برادر و دو خواهر، بزرگ شد. دردوران نوجوانی وی، ایران، تحت حکومت محمد رضا شاه جوان، به قدرت رسیدن و عزل شش نخست وزیر وانتخابات پارلمانی بی اساس و از پیش تعیین شده را تجربه می کرد. در شانزده سالگی یعنی زمانی که طرح ملی شدن صنعت نفت به رهبری دکتر محمد مصدق در مجلس تصویب شد (١) ومملکت در تب و تاب تحولات سیاسی واجتماعی بود، فروغ با خویش مادری اش پرویز شاپور (که پانزده سال از او بزرگتر بود) ازدواج کرد. یک سال بعد علی رغم آنکه همسر و مادر بود و در جامعه ای سنتی و اخلاق مدار زندگی می کرد، دست به چاپ شعری تحت عنوان “گنه کردم، گناهی پر ز لذت” در یکی از نشریات زد. این کار موجب شد که گروه کثیری او را زنی هرزه و بدکاره بخوانند. بدکاره خوانده شدن فروغ هنوز نیز، و با وجود گذشت بیش از چهل سال از مرگ وی ادامه دارد. تاسف در این است که چنین دیدگاهی برخی از اهل قلم ما را نیز در بر گرفته و می گیرد. تنها چندی بعد از مرگ فروغ، عبدالحسین زرین کوب، تاریخ‌نویس معاصر،درباره این شاعر نوشت: “پرده دریهایی که در شعر عشقی- یا جنسی- امروزهست قسمتی از اشعار فروغ فرخزاد و پیروانش را تبدیل کرده است به آن چه شعر رختخواب می گویند. پرازهیجان جنسی و خالی از ملاحظات اخلاقی. البته شهرت و قبولی که این اشعار یافته است ممکن است تا حدی هم مرهون جنبه خاص اخلاقی آنها باشد. درهر حال صراحت و سادگی غیرزنانه ای که دراین اشعار هست آن ها را ازجهت ادبی هم قابل توجه می کند. وقاحت کلبی شان به جای خود (٢).”
شعله در همین ارتباط، و با در نظر گرفتن مطرح بودن موضوع، درآغاز کتاب می نویسد: “وقتی به فردی گفتم که می خواهم اشعار فروغ را ترجمه کنم در پاسخ گفت: چرا وقتت را صرف ترجمه اشعار یک زن بدکاره می کنی. این پاسخ دقایق دردناکی برایم به همراه داشت. نه فقط به دلیل علاقه ام به فروغ بلکه ازاین جهت که نشان دهنده نحوه اندیشیدن بخشی از نسل قدیم و مذهبی ایران است که حضور و ظهور فروغ و شعرش هنوز برایشان حاوی بی اخلاقیست (٣).”

اینگونه است که شعله‍ی شاعر ومترجم نیز، همچون فروغ، تلخی واقعیت های موجود در یک جامعه سنتی و مذهبی را به روی کاغذ می آورد. وی اما این کار را نه به فارسی که برای خوانندگان نا آشنا به این زبان انجام می دهد. شعله با آگاهی به مسائل و مشکلات اجتماعی بیشماری که زن ایرانی را سالیان سال است ازحق تابعیت، حق ارث، حق قیمومیت، حق نگاهداری فرزند، حق اشتغال، حق مسکن، حق طلاق، حق خروج از کشور و سایر حقوق اولیه انسانی محروم کرده، به سراغ شعراین شاعر زن رفته است. فروغ در زمان حیات خود از حق نگهداری فرزندش محروم شد (٤) و زندگی شخصی اش زیر ذره بین خانواده و جامعه بود. بعضی از اشعار او از جمله شعر “کسی که مثل هیچکس نیست”، (که در آن از سلطه خانواده سلطنتی شاه بر بیست میلیون ایرانی می گوید و به آمدن مردی روحانی اشاره می کند) پس از چاپ اول در نشریه آرش ممنوع اعلام شد. این شعر گویاهمزمان با تبعید آیت الله خمینی، یکی از سرشناسترین مخالفین حکومت شاه به خارج از ایران، به چاپ رسیده بود. فروغ را فشارهای روحی از سوی خانواده، جامعه و گاه مأموران حکومتی می آزرد. در مطالبی که از او در روزنامه فردوسی شماره سیصد و سیزده تا سیصد و بیست چاپ شده، می خوانیم: “فشار زندگی، فشار محیط و فشار زنجیرهایی که به دست و پاهایم بسته بود و من با همه نیرویم برای ایستادگی در مقابل آنها تلاش می کردم خسته و پریشانم کرده بود. من می خواستم یک زن یعنی یک بشر باشم. من می خواستم بگویم حق نفس کشیدن و حق فریاد زدن دارم و دیگران می خواستند فریادهای مرا بر لبانم و نفسم را در سینه ام خفه و خاموش کنند.” اینگونه است که فروغ در پی یافتن آرامش در سال هزار و سیصد و چهل و سه به سفرمی رود تا در میان مردمی که نمی شناسد و او را مواخذه نمی کنند زندگی کند. وی در عین حال می خواهد با تجربه های تازه ای آشنا شود. فروغ شاعر و شعله مترجم هر دو محیط خارج از ایران را تجربه کرده و به دور از فرهنگی که در آن به دنیا آمده اند، عادت های نآشنای زیستن را تجربه کرده اند. شعله که خود در سنین نوجوانی از ایران مهاجرت کرده و تاکنون در کشورهای متعددی زندگی کرده است، می نویسد: “به جایی تعلق نداشتن ممکن است ملتهب کننده باشد اما بعد احساس آزادی می دهد. ناگهان انسان خودش را بخشی از دنیایی بزرگتر می یابد. می تواند به درون پوست انسانهای دیگر نفوذ کند و با چشمان آنها به دنیا بنگرد بدون اینکه مجبور به تأیید شدن داشته باشد (٥).”

تاریخ ایران سرشارازشاعران جسور، شجاع وعصیانگر بوده است. اما تعداد آنهایی که نامشان بیشتر در یادها و نوشته ها بر جای مانده چندان نیست. ازحیران دینبلی تبریزی، شاعر معترض، تا عالمتاج قائم مقامی سرآینده محنتهای زنان و زنانگی تا پروین اعتصامی که اندیشه و عصیانش را در شعرهایش واژه می پوشاند، همه وهمه زبان هایی بی پروا و خاص خود داشته اند. ممکن است فروغ بهترین سرآینده شعر فارسی نباشد لیکن به شخصه بر این باورم که ازمعدود شاعرانی است که صدای جسم وجان زن را در کلام، وحدت بخشیده. او در کلام خود ذوب شده است. در این میان گرچه مترجمان بسیاری هم سعی داشته اند تا شعر فروغ را به زبان انگلیسی برگردانند و گاه ترجمه های غنی از ایشان خوانده ام اما بی شک شعله با حس شاعرانه و ممتاز خود یکی از زیباترین ترجمه های اشعار فروغ را در گلچین گناه برای خوانندگان به ارمغان آورده است. شعله با انتخاب و ترجمه این اشعار در عین حال به آگاه کردن مردم به وجود سانسور در ایران پرداخته است. بسیاری در جهان در مورد نقض حقوق بشر و استبداد حاکم بر ایران می دانند. با این وجود وظیفه هنرمند آن است که باز به افشای ستم بپردازد   و توجه هر چه بیشتر جهانیان را به آن جلب کند. شعله با داشتن نامی آشنا در جامعه ادبی انگلیسی زبان به این مهم پرداخته است. وی در این تلاش یکی ازموفقترین ترجمه ها از شعر فروغ را ارائه داده است. در ترجمه او ما فقط فروغ ودنیایش را نمی بینیم بلکه با رنجی که او هنگام سرودن و خلق شعر می برده نیز آشنا می شویم. شعله با ایجاد ارتباطی دوجانبه بین شاعر و خواننده، ما را به جهان شاعری می برد که فقط شاعر نیست: زن، فرزند، همسر، مادر، فیلمساز و شهروند یک کشور در حال توسعه و در تقلا میان مدرنیته و سنت نیز هست.
این گلچین نه فقط به شرح شاعر می پردازد که به هر چه بیشتر شناخته شدن زن ایرانی نیز کمک می کند. از نگاه جمهوری اسلامی، زنان ایران شهروند درجه دوم محسوب می شوند و حتی باز چاپ کتابهای شاعری چون فروغ،   که از برجسته ترین و تاثیرگذارترین شخصیتهای ادبی ماست، در ایران ممنوع است یا تنها با سانسوراداره ارشاد اسلامی امکان دارد. شعله به درستی معتقد است که “ادبیات برای شعار وهیاهونیست بلکه برای درک معضلات جامعه و فرهنگی است که ادبیات از بطن آن می آید (٦).” شعله در برگرداندن این اشعارخواننده را با ترجمه ای دقیق و نزدیک به معنی آشنا ساخته و به برگردان طنین آهنگینی که شاعر به هنگام خلق اثر در ذهن خود داشته پرداخته است.

شیما کلباسی
ژانویه دو هزار و هشت میلادی، واشنگتن دی سی

توضیحات:

یک: قلم و سیاست، نوشته محمدعلی سفری، جلد اول، تهران، نشر نامک، هزار و سیصد و هفتاد و یک.
دو: شعر بی دروغ شعر بی نقاب، نوشته عبدالحسین زرین کوب، تهران، هزار و سیصد و چهل و شش.
سه: برگرفته از مجموعه گناه، شعله ولپی، نشر آرکانزاس، آمریکا، دو هزار و هشت میلادی.
چهار: اولین طرح قانون خانواده در سال هزار و سیصد و چهل و دو به عنوان ضمیمه کتابی تحت عنوان “وضع حقوقی زن در جهان” به قلم دکترمهرانگیر منوچهریان نوشته ومطرح شد. این طرح یکماه بعد از مرگ فروغ در سال هزار و سیصدو چهل و پنج با عنوان لایحه “قانون خانواده” به تصویب رسید. هشت سال بعد از مرگ فروغ، درسال هزار و سیصد و پنجاه و سه قانون حمایت از خانواده زن را از حقوق برابر در طلاق و حق سرپرستی فرزند برخوردار کرد. پس از انقلاب و در نظام جمهوری اسلامی، به موجب ماده یکهزار و صد و شصت و نه قانون مدنی اصلاحی مصوب هشتم آذرماه هزار و سصید و هشتاد و دو، مجمع تشخیص مصلحت نظام به ریاست اکبر هاشمی رفسنجانی اعلام کرد برای حضانت و نگهداری طفلی که ابوین وی جدا از هم زندگی می کنند، مادر تا سن هفت سالگی اولویت دارد و پس از آن با پدر است. برگرفته از قوانین و مقررات مربوط به خانواده، جهانگیر منصور، انتشارات دیدار، هزار و سیصد و هشتاد و پنج.
پنج: پویملیون، ژورنال شعر، چاپ اول، بخش یک، بیوگرافی شعله ولپی، دو هزار و شش میلادی.
www.poemeleon.org /(
شش: برگرفته از مجموعه گناه، شعله ولپی، نشر آرکانزاس، آمریکا، دو هزار و هشت میلادی.